پنجشنبه, ۷ خرداد ۱۴۰۵ / ۱۹:۳۳:۲۶
دلیل خستگی بعد از معاشرت اگر تا به حال بعد از یک مهمانی، دورهمی خانوادگی، جلسه کاری یا حتی یک کافه رفتن ساده با دوستان، احساس کردهاید که انرژیتان ته کشیده و تنها چیزی که میخواهید چند ساعت سکوت و استراحت است، بدانید که تنها نیستید. این حالت یک پدیده شناختهشده در روانشناسی به نام […]
اگر تا به حال بعد از یک مهمانی، دورهمی خانوادگی، جلسه کاری یا حتی یک کافه رفتن ساده با دوستان، احساس کردهاید که انرژیتان ته کشیده و تنها چیزی که میخواهید چند ساعت سکوت و استراحت است، بدانید که تنها نیستید. این حالت یک پدیده شناختهشده در روانشناسی به نام خستگی اجتماعی است. خستگی اجتماعی یعنی فرسودگی ذهنی، عاطفی و جسمی که بر اثر ارتباطات انسانی و قرار گرفتن در جمعها ایجاد میشود. این یک اختلال نیست، یک واکنش طبیعی بدن و ذهن به مصرف انرژی اجتماعی است.
خستگی اجتماعی یعنی انرژی روانیات در تعامل با دیگران مصرف میشود، بعد از معاشرت طولانی احساس سنگینی، بیحوصلهگی یا حتی بیحسی میکنی و نیاز داری تنها باشی تا دوباره شارژ شوی
به زبان خیلی خیلی ساده، معاشرت هم مثل باتری موبایلت انرژی مصرف میکند. جالب است که افراد مختلف، ظرفیت اجتماعی متفاوتی دارند. بعضیها بعد از سه ساعت مهمانی تازه گرم میشوند، بعضیها یک ربع صحبت کنند انرژیشان ته میکشد.
مغز برای پردازش چهرهها و حرفها انرژی زیادی مصرف میکند: در یک مهمانی کوچک چند نفره، مغز باید، انواع چهرهها را تشخیص دهد، لحنها را تحلیل کند، کلمات را پردازش کند، احساسات افراد را بخواند و واکنش مناسب طراحی کند. در واقع هر دقیقه از تعامل، یک پردازشگر قوی در مغز را درگیر میکند. طبیعی است که خسته شویم. مثلا در یک مهمانی خانوادگی ۲۰ نفره، فقط نگاه کردن و لبخند زدن به چهرهها، خودش ۳۰۰ بار پردازش تصویری ایجاد میکند!
تلاش برای مودب بودن انرژی میگیرد: در مهمانیها معمولاً باید، لبخند بزنی حتی اگر خستهای، حوصله حرف دیگران را داشته باشی، خودت را جمع و جور نگه داری و مراقب واکنشهایت باشی، این یعنی کنترل رفتاری. کنترل رفتاری، از نظر علمی، یکی از پرمصرفترین کارهای مغز است. مثلا بعضی مهمانیها از خود معاشرت خستهکنندهتر نیستند، از نقشی که باید بازی کنیم خستهکنندهاند.
توقع اجتماعی برای فعال شدن: گاهی در جمعها از آدم انتظار میرود، پرانرژی باشد، شوخی کند، حوصله داشته باشد، این نقشها، مخصوصا برای افراد آرام یا درونگرا، بسیار خسته کننده است. مثلا به شما میگویند، چرا ساکتی؟ درحالیکه فقط دارید انرژیتان را مدیریت میکنید!
فشار اطلاعاتی زیاد: در جمع، اطلاعات زیادی در زمان کم وارد مغز میشود، حرفها، صدای خندهها، نور محیط، چند مکالمه همزمان، بوها و حرکتها که مغز برای پردازش این حجم داده واقعا خسته میشود.
همحسی انرژی مصرف میکند: اگر آدم حساسی باشید، در جمع نگران احساس بقیه میشوید، انرژی منفی بعضیها را میگیرید و ناراحتیها را حس میکنید که این مصرف همدلی از مهمترین دلایل دلیل خستگی بعد از معاشرت است.
افراد پر توقع یا منفیگرا انرژی را میکشند: یک فرد غرغرو یا پرحرف، میتواند انرژی شما را ده برابر بیشتر مصرف کند.
فشار فرهنگی: در فرهنگ ما مهمانی معمولا پرجمعیت، پرحرف، بلند، طولانی مدت و با توقعات زیاد است. طبیعی است که بعدش احساس خستگی کنیم.
ما انرژی اجتماعی را اشتباه مدیریت میکنیم: گاهی قبل از مهمانی استراحت نمیکنیم، در مهمانی بیش از توانمان میمانیم، وسط مهمانی به خودمان وقت تنفس نمیدهیم و نتیجه میشود فرسودگی.
بعضی تیپها سریعتر خسته میشوند، از جمله:
افراد درونگرا: این افراد از معاشرت انرژی نمیگیرند، انرژی از دست میدهند.
افراد حساس : به نور، صدا، لحن و نگاهها حساسترند.
کسانی که نقشهای اجتماعی سنگین دارند: معلمان، روانشناسان، مدیران، کارمندان خدماتی، والدین.
مادران خانهدار: به دلیل تعامل دائمی با اعضای خانواده و توقعات زیاد.
افرادی که هنوز با عزتنفس خود مشکل دارند: زیرا مدام میترسند قضاوت شوند، پس انرژی بیشتری مصرف میکنند.
اگر بعد از معاشرت دچار بیحوصلهگی، نیاز شدید به تنها بودن، سنگینی بدن، سکوت و بیانرژی بودن، احساس خالی شدن، تمایل به خاموشی گوشی و نرفتن به جمع، خوابآلودگی شدید و کاهش تمرکز شدید، احتمالا خستگی اجتماعی دارید که اینها طبیعیاند، نه نشانه ضعف.
و چون همان بخش هایی از مغز فعال میشود که هنگام رانندگی طولانی، درس خواندن سنگین، کار فکری مداوم و … فعال هستند و مغز خسته می شود، بدن هم خسته می شود و این خستگی به اندازه همان خستگی جسمی واقعی است.
خستگی اجتماعی یک واکنش طبیعی است. اما اگر شدید باشد، دائمی باشد، باعث قطع روابط شود و یا همراه افسردگی و اضطراب باشد، آنوقت باید بررسی تخصصی شود.
قبل از مهمانی، شارژ شو: مثلا، نیم ساعت تنها باش، موزیک آرام گوش بده، چند نفس عمیق بکش و مغزت را قبل از مصرف شارژ کن.
زمان حضور را مدیریت کن: لازم نیست سه ساعت در مهمانی بمانی. گاهی یک ساعت مفید بهتر از سه ساعت فرسایشی است.
وسط مهمانی چند دقیقه تنفس اجتماعی بگیر: برو دست بشویی، بالکن و در سکوت آب بخور، همین ۳ دقیقهها انرژی را برمیگرداند.
از گفتگوهای فرسایشی دوری کن: مثلا از افراد منفیباف، شایعهساز، گلایهگر و انرژیخوار تا جای ممکن فاصله بگیر.
صدای محیط را کنترلکن : اگر مهمانی خانه شماست، موزیک را کمتر کن و نور را ملایمتر کن، اینها مغز را از پردازش اضافی نجات میدهد.
بعد از مهمانی، حتما ریکاوری کن: مثل، سکوت ۲۰ دقیقهای، دوش آب گرم، چای آرامبخش و خواب کوتاه بدنت باید فرصت بازگشت داشته باشد.
نه گفتن را یاد بگیر: هر مهمانی یا هر دورهمی لازم نیست. از گفتن امروز نمیتوانم بیایم نترس.
تشخیص بده کدام جمعها انرژیات را میگیرند: گاهی یک جمع شاد انرژی میدهد و یک جمع نزدیک ولی پرتنش انرژی را میگیرد لیست بساز. این یعنی مدیریت انرژی اجتماعی.
خستگی اجتماعی درمان لازم ندارد، بلکه مدیریت میخواهد. اما اگر این خستگی همراه با بیخوابی، اضطراب شدید، افسردگی یا اجتناب کامل از جمع باشد، باید با یک روانشناس صحبت کرد.
چون مغز ما پردازش زیاد میکند، رفتارمان را کنترل میکند، از دیگران انرژی میگیرد، از تنشها تاثیر میپذیرد و از سروصداها خسته میشود، ما انسانیم، ماشین نیستیم، پس طبیعی است که بعد از معاشرت نیاز به شارژ شدن داشته باشیم.
خستگی اجتماعی ضعف نیست؛ نشانه سلامت روان و آگاهی از نیازهای درونی است.
الهام شکرانه
در سایت (dibagaran7.ir) می توانید به اخبار بیشتری دست پیدا کنید.
سایت فرهنگ سازان می تواند به شما در دست یابی به مقاله های هنری و فرهنگی کمک کند.
